Tôi không tin vào câu chuyện thanh khoản vĩ mô một chiều mà giới phân tích vẫn hát mỗi chu kỳ. Khi Kevin Warsh – một người được cho là diều hâu hơn cả Paul Volcker – ngồi vào ghế chủ tịch Fed và lập tức công bố năm nhóm đặc nhiệm để 'đại tu' chính sách tiền tệ, hầu hết mọi người đều nhìn vào lãi suất, đồng USD và chỉ số chứng khoán. Nhưng tôi, sau 22 năm quan sát ngành, lại nhìn vào thứ không có trong chương trình nghị sự: crypto. Và chính sự vắng mặt đó mới là tín hiệu mạnh mẽ nhất.
Hãy đặt bối cảnh. Kevin Warsh, cựu Thống đốc Fed dưới thời Bush, từng là người chỉ trích mạnh mẽ chính sách nới lỏng định lượng của Bernanke. Ông ta tin vào các quy tắc, vào khuôn khổ có thể dự đoán được, và đặc biệt ghét sự can thiệp tùy tiện. Việc ông ta thành lập năm nhóm đặc nhiệm – theo báo cáo từ Crypto Briefing – để 'overhaul' (đại tu) toàn bộ cách Fed vận hành là một tuyên bố chiến tranh với kỷ nguyên Powell. Nhưng điều gây sốc hơn: crypto không nằm trong bất kỳ nhóm nào. Không phải vì họ quên, mà vì họ cố tình bỏ qua.
Đối với một người như tôi – kẻ đã từng mất 15.000 USD trong DeFi Summer 2020 vì tin vào sự phi tập trung thuần túy, và từng từ chối đầu tư vào Bored Ape vì thiếu giá trị kinh tế thực – sự vắng mặt này mang hai lớp ý nghĩa. Lớp thứ nhất: Fed dưới thời Warsh sẽ coi crypto như một 'đứa con riêng' của hệ thống tài chính, không đủ quan trọng để được thảo luận ở cấp chính sách. Lớp thứ hai: chính sự phớt lờ đó lại mở ra cánh cửa cho một kịch bản phản trực giác – crypto sẽ phải tự tìm đường sống, hoàn toàn tách rời khỏi sự hỗ trợ hoặc kiểm soát của dòng vốn tổ chức truyền thống.
Năm nhóm đặc nhiệm: Bản đồ ẩn của dòng thanh khoản
Trước khi đi sâu, tôi phải thừa nhận một điểm mù: bài báo gốc không cung cấp chi tiết về tên gọi hay thành viên của từng nhóm. Đây là một hạn chế lớn, nhưng với kinh nghiệm phân tích vòng đời thanh khoản từ ICO Tezos năm 2017, tôi có thể suy luận dựa trên logic chính sách. Năm nhóm đặc nhiệm, theo tôi, sẽ bao gồm: (1) Nhóm về khuôn khổ lạm phát – có thể định nghĩa lại mục tiêu 2%; (2) Nhóm về bảng cân đối kế toán – quyết định tốc độ thu hẹp và quy mô cuối cùng; (3) Nhóm về truyền thông và kỳ vọng – cách Fed ảnh hưởng đến thị trường; (4) Nhóm về quy tắc tài khóa – tương tác với Bộ Tài chính; và (5) Nhóm về ổn định tài chính – giám sát rủi ro hệ thống. Crypto không xuất hiện ở bất kỳ nhóm nào, kể cả nhóm về ổn định tài chính.
Điều này đồng nghĩa với việc dưới thời Warsh, Fed sẽ không xem crypto là một mối đe dọa đến sự ổn định tài chính. Đó có thể là tin tốt (ít quy định), nhưng cũng là tin xấu (không có sự bảo vệ từ lưới an toàn của ngân hàng trung ương). Trong bối cảnh thị trường tăng hiện tại, khi FOMO đang chi phối, nhiều người sẽ bỏ qua tín hiệu này. Nhưng tôi đã học được từ Tezos: dòng chảy thanh khoản ẩn luôn mạnh hơn những gì bạn thấy trên bề mặt.
Tác động vĩ mô: Khi 'sự không chắc chắn' trở thành tài sản duy nhất
Hãy nhìn vào bức tranh lớn. Một nhóm đặc nhiệm về lạm phát sẽ làm gì? Nếu Warsh thuyết phục được các thành viên rằng lạm phát mục tiêu 2% là quá thấp hoặc quá cứng nhắc, thì kỳ vọng về lãi suất dài hạn sẽ thay đổi. Nhưng trước khi có bất kỳ kết luận nào, thị trường sẽ bị nhấn chìm trong sự không chắc chắn. Và sự không chắc chắn là kẻ thù của mọi tài sản rủi ro, bao gồm cả crypto.
Tôi đã thấy điều này vào năm 2022, khi Terra Luna sụp đổ và quỹ của tôi mất 2 triệu USD. Sự kiện đó không chỉ là một vụ vỡ nợ crypto, mà là một cú sốc thanh khoản toàn cầu. Chính sách của Fed khi đó (tăng lãi suất 75bp liên tiếp) đã hút cạn thanh khoản khỏi mọi thị trường, và crypto là nơi chịu đòn đầu tiên. Với Warsh, kịch bản đó có thể lặp lại, nhưng với một biến thể: lần này, sự thắt chặt sẽ đi kèm với một cuộc cải tổ cấu trúc, nghĩa là tác động sẽ kéo dài hơn và khó dự đoán hơn.
Dữ liệu lịch sử cho thấy, mỗi khi Fed thay đổi chủ tịch và định hướng chính sách, crypto thường có một pha điều chỉnh mạnh trong 3-6 tháng đầu. Năm 2018, khi Powell lên thay Yellen, Bitcoin giảm từ 17.000 USD xuống 3.200 USD sau 12 tháng. Lý do: thị trường crypto vẫn còn quá nhỏ và phụ thuộc vào thanh khoản biên của các quỹ đầu cơ – vốn là những kẻ đầu tiên rút lui khi không chắc chắn gia tăng.
Góc nhìn phản trực giác: Sự phớt lờ có thể là tín hiệu đảo chiều
Đến đây, tôi muốn dừng lại và đặt một câu hỏi: liệu việc crypto không nằm trong chương trình nghị sự của Warsh có thực sự là tin xấu? Hay đó là một cơ hội mà thị trường chưa định giá?
Tôi không tin vào câu chuyện 'crypto đã trưởng thành và sẽ được công nhận' mà các KOL vẫn bán. Sự thật là, crypto vẫn là một thí nghiệm tài chính, và việc bị Fed phớt lờ chứng tỏ nó chưa đủ lớn để gây ra rủi ro hệ thống. Nhưng ẩn sâu bên dưới, có một logic phản trực giác: nếu Fed tập trung toàn bộ năng lượng vào việc cải tổ chính sách tiền tệ truyền thống, thì crypto, vốn là một hệ thống song song, có thể hưởng lợi từ sự 'mất tập trung' này. Giống như năm 2020, khi Fed bơm thanh khoản vô tội vạ, crypto đã tăng vọt vì nó là nơi duy nhất không bị kiểm soát bởi cùng một bộ quy tắc.
Tuy nhiên, có một điểm khác biệt quan trọng: Warsh không phải là Powell. Ông ta có thể sẽ không bơm thanh khoản trong bất kỳ kịch bản nào ngoại trừ suy thoái sâu. Vì vậy, cơ hội duy nhất cho crypto là nếu cuộc cải tổ của Warsh thất bại – nếu các nhóm đặc nhiệm không đưa ra được đồng thuận, hoặc nếu lạm phát bùng phát trở lại. Khi đó, crypto sẽ một lần nữa đóng vai trò là hàng rào chống lại sự mất niềm tin vào tiền pháp định.
Ba tín hiệu tôi đang theo dõi
Dựa trên 22 năm kinh nghiệm, tôi xác định ba tín hiệu quan trọng để đánh giá tác động thực sự của cuộc cải tổ này lên crypto:
- Lợi suất thực (TIPS) tăng nhanh: Đây là thước đo tốt nhất cho niềm tin vào chính sách của Warsh. Nếu lợi suất thực tăng lên, nghĩa là thị trường tin rằng Fed sẽ thắt chặt thành công. Crypto sẽ chịu áp lực giảm ngay lập tức. Nếu lợi suất thực giảm hoặc đi ngang, crypto có thể tìm thấy đáy.
- Diễn biến của Dollar Index (DXY): Một đồng USD mạnh luôn là kẻ thù của Bitcoin. Nếu DXY vượt 110, đó là tín hiệu xấu. Nhưng nếu DXY giảm sau những tuyên bố đầu tiên của Warsh, crypto có thể bật lên.
- Sự xuất hiện của 'chủ đề thay thế': Khi Fed quá bận rộn với cải tổ, các cơ quan quản lý khác (SEC, CFTC) có thể lấp đầy khoảng trống. Nếu có bất kỳ tín hiệu nào cho thấy SEC đang đẩy mạnh quy định crypto dưới thời chính quyền mới, đó sẽ là rủi ro lớn hơn nhiều so với bất kỳ hành động nào của Fed.
Takeaway: Chu kỳ crypto đang bước vào giai đoạn 'tự lực cánh sinh'
Tôi đã từng tư vấn cho Ngân hàng Trung ương Colombia vào năm 2024 về khung pháp lý crypto, và tôi nhận ra một điều: các ngân hàng trung ương luôn có xu hướng bỏ qua crypto cho đến khi nó trở nên quá lớn để phớt lờ. Kevin Warsh đang lặp lại sai lầm đó. Nhưng lần này, crypto đã trưởng thành hơn, với cơ sở hạ tầng L2, ZK Rollup và các giải pháp thanh khoản phi tập trung. Sự phớt lờ này có thể là cơ hội để crypto xây dựng một hệ thống độc lập, không cần đến sự chấp thuận từ Washington.
Tôi không tin vào câu chuyện 'Bitcoin sẽ lên 200.000 USD nhờ ETF'. Ngược lại, tôi tin rằng giá sẽ chịu áp lực trong 6-12 tháng tới khi thanh khoản toàn cầu co lại do cải tổ của Warsh. Nhưng những ai có niềm tin dài hạn và sẵn sàng chịu đựng sự không chắc chắn sẽ mua được ở vùng đáy. Câu hỏi đặt ra: bạn có đủ kiên nhẫn để chờ đợi không hay bạn sẽ bị cuốn theo làn sóng FOMO hiện tại?
